å

De Satésauswijzer

Pittige verschillen, boordevol suiker

Indonesisch erfgoed in de Nederlandse keuken. Oorspronkelijk bedoeld voor op een kipspiesje of bij de gado gado. Inmiddels niet meer weg te denken van de friet of bij een barbecue en in allerlei soorten en maten te vinden in de supermarkt. Hoe gezond en duurzaam is de populaire pindasaus? Questionmark vond 43 verschillende varianten van 20 merken en beoordeelde ze op zout en suiker gehalten én de aanwezigheid van palmolie. Onderaan de satésauswijzer staat Inproba met bijna 1/3 aan suikers in de saus én een te hoog zoutgehalte volgens de richtlijnen van het Voedingscentrum. De nummer 34 van de lijst, Hela moet zich achter de oren krabben. Zij verwerken niet-gecertificeerde palmolie in hun satésaus. Direct naar de Satésauswijzer

Suikers

Ondanks dat een onbewerkte pinda zelf ook suiker bevat (ongeveer 4%), worden er aan alle onderzochte pindasauzen (veel) suikers toegevoegd. Veertien van de drieënveertig pindasauzen bestaan voor meer dan 20% uit suikers. De grootste uitschieters zijn de varianten van Inproba (#43, #42) en Conimex (#38), die voor bijna een derde(!) uit suikers bestaan. Calvé (#16) bevat de minste suikers met 9,4 gram per 100 gram.

“Veertien van de drieënveertig pindasauzen bestaan voor meer dan 20% uit suikers.”

(On)gecertificeerde palmolie

Er zijn drie sauzen van respectievelijk Calvé (#16), Conimex (#24) en Hela (#34) die nog steeds palmolie gebruiken, waarbij risico’s op milieu- en mensenrechtenproblemen niet kunnen worden uitgesloten. Veel organisaties voeren al jaren actie tegen het gebruik van palmolie in verband met de milieuproblematiek zoals het kappen van oerbossen voor de aanleg van plantages. Ook de hoge risico’s op mensenrechtenschendingen zijn een belangrijk issue bij de productie van palmolie. Het gebruik van palmolie met een keurmerk van de Roundtable on Sustainable Palm Oil (RSPO) is volgens Questionmark een stapje in de goede richting, maar nog steeds is het verschil met niet duurzame palmolie klein. Hela is het enige merk waarbij er op de verpakking en de website niets te vinden is over het gebruik van duurzame palmolie. De andere drie producenten melden niet op hun verpakking dat het de ‘duurzamere’ RSPO palmolie betreft. Dit was alleen te achterhalen via de website.

“Het gebruik van palmolie met een RSPO-keurmerk is volgens Questionmark een stapje in de goede richting, maar nog steeds is het verschil met niet duurzame palmolie klein.”

23% te zout

Volgens de richtlijnen van het Voedingscentrum* mag een portie saus (30 gram voor satésaus) niet meer dan 0,5 gram zout bevatten. Elf van de drieënveertig pindasauzen bevat meer dan 1,7 gram zout per 100 gram. Uitschieters naar onder zijn (wederom) Inproba (#42, #43), Sum & Sam (#41) en Wijko (#33) met meer dan 2 gram zout per 100 gram. De pindasaus met het minste zout is Verstegen natriumarm met 0,2 gram per 100 gram (#1). De sausproducenten zetten zich in om de zoutgehalten te verlagen. Het bedrijfsleven heeft gezamenlijk het Akkoord Productverbetering opgesteld, waarbij als doel van 2017 is de hoeveelheid zout in sauzen met 5-10% terug te dringen, ten opzichte van 2015.

Satésauswijzer

Druk op de groene puntjes (…) voor de gehele lijst.

Merk + naam Zout (g)Suikers (g)Palmolie?
1

Verstegen

Kant & Klaar Satésaus natriumarm (80ml)
0,214,6Nee
2

Suzi Wan

Satésaus (380g)
1,010,6Nee
3

Fortune Express

Pittige Surinaamse Pindasaus (250g)
1,018,0Nee
4

1 de Beste

Satesaus Kant & klaar (500g)
1,018,4Nee

40

Jumbo

Pikante Satésaus Kant & Klaar (400g)
2,026,4Nee
41

Sum & Sam

Satésaus pikant kant en klaar (400g)
2,126,2Nee
42

Inproba

Satésaus Pikant kant en klaar (420g)
2,129,0Nee
43

Inproba

Saté Saus Kant en Klaar (420g)
2,232,0Nee

Waar moet ik op letten bij: Satésaus

Zout - telt voor 40% mee

Het Voedingscentrum geeft als richtlijn voor sauzen dat deze, om dagelijks/wekelijks binnen de Schijf van Vijf te passen, minder dan 200 milligram natrium ofterwijl 0,5 gram zout per portie mag bevatten. Een portie satésaus is 30 gram gezet, wat betekent dat er zo'n 1,7 gram zout per 100 gram in satésaus mag zitten. Het product met de minste zout krijgt 0 punten, het product met de meeste zout 4 punten. De andere producten krijgen een afgeronde score tussen de 0 en 4, afhankelijk van hun hoeveelheid zout.

Suikers - telt voor 40% mee

Producten met de minste suikers krijgt 0 punten, het product met de meeste suikers 4 punten. De andere producten krijgen een afgeronde score tussen de 0 en 4, afhankelijk van hun hoeveelheid suikers.

Palmolie - telt voor 20% mee

Palmolie is onlosmakelijk verbonden met het kappen van oerbossen voor de aanleg van plantages. Ook de hoge risico’s op mensenrechtenschendingen zijn een belangrijk issue bij de productie van palmolie. RSPO zet zich in voor de bescherming van natuurgebieden. Veel van de maatregelen opgesteld door de RSPO zijn alleen nog niet erg strikt geformuleerd en moeilijk te meten. Hierdoor scoort RSPO palmolie op het moment wel iets beter op het gebied van milieu, maar is het verschil met gangbare palmolie niet heel erg groot.

Disclaimer

Deze QM-wijzer is gebaseerd op de product etiketinformatie van producten uit het assortiment van Albert Heijn, Jumbo, Ekoplaza, Lidl, Boni, Spar, Plus, Vomar, Coop, Marqt, Aldi en is samengesteld aan de hand van de hoeveelheid suiker per 100 gram (40% score), de hoeveelheid zout per 100 gram (40% score) en de aanwezigheid van palmolie (20% score). Bij producten die nog niet kant-en-klaar zijn, zijn we uitgegaan van de voedingswaarden van het bereide product. Wanneer deze gegevens niet beschikbaar waren hebben we de desbetreffende satésauzen niet opgenomen in de satésauswijzer.

* Op dit moment labelt het Voedingscentrum producten of ze ín of buiten de Schijf van Vijf vallen. Voor de dagelijkse en wekelijkse uitzonderingen heeft het Voedingscentrum algemene richtlijnen opgesteld, maar vanwege gebrek aan landelijke afspraken over portiegroottes past het Voedingscentrum deze richtlijnen nog niet toe op individuele producten. Questionmark wil niet wachten op consensus over een officiële richtlijn voor portiegroottes, omdat uit eigen onderzoek blijkt dat consumenten juist bij de keuze van uitzonderingen extra hulp zoeken. Om consumenten nu al te kunnen voorzien van informatie over de gezondheid van specifieke producten, baseert Questionmark zich op de portiegroottes die de voedingsindustrie zelf op Europees niveau heeft vastgesteld. Met deze portiegroottes én de richtlijnen van de Schijf van Vijf voor dag- en weekkeuzes labelt Questionmark voedingsmiddelen op een manier die consumenten de gewenste kleinere stapjes voor minder ongezonde keuzes biedt en tegelijk zo dicht mogelijk ligt bij de richtlijnen van de Schijf van Vijf.

Bedrijf of pers en meer weten?

Contact
Hé! Wat is 'duurzaam' voor jou?
Wil je ons helpen?