Dierlijk blijft de norm

Het rapport van denktank Questionmark toont wat de vijf grootste supermarkten in België doen voor klimaat en milieu. In de ranglijst voeren Lidl en Delhaize de lijst aan, gevolgd door Colruyt, Carrefour en als laatste Aldi.

Uit het onderzoek blijkt dat supermarkten nog kansen laten liggen om hun klimaatdoelstellingen te behalen. Slechts 6% van de kant-en-klare maaltijden in de winkelrekken bevat geen dierlijke ingrediënten. Tegenover elke plantaardige aanbieding staan nog altijd negen promoties voor vlees of zuivel. En ongeveer 75% van de bereide vleeswaren wordt aangeboden in ‘large’ tot ‘extra large’ porties, wat prikkelt tot overconsumptie. Deze cijfers verschillen nauwelijks van de vorige Superlijst België in 2022. Supermarkten blijven consumenten actief stimuleren tot eetgewoontes met veel vlees en zuivel.

Minder dierlijk en meer plantaardig eten is een belangrijke stap om de opwarming van het klimaat te stoppen. Dierlijke producten zijn verantwoordelijk voor de helft van de broeikasgasuitstoot binnen ons voedselsysteem. Om deze reden lanceerde de Vlaamse overheid de halfhalf-campagne, om mensen de helft van de week te laten kiezen voor een plantaardige maaltijd. Als machtige spelers in ons voedselsysteem kunnen supermarkten hierin een belangrijke rol spelen: zij kunnen hun klanten via hun assortiment, promoties, winkelomgeving en (prijs)beleid de beste keuzes aanbieden en tegelijk kunnen zij met hun inkoopbeleid boeren sturen in verduurzaming van de landbouw.

Oproep aan supermarkten en overheid

Charlotte Linnebank, directeur van denktank Questionmark, ziet concrete stappen, zoals de eerder genoemde gelijke prijzen en slimme plaatsing, maar deze zijn te versnipperd: “Deze acties zijn een mooi begin, maar voor een echte doorbraak is meer samenhang nodig. We moedigen supermarkten aan om de regie te nemen over hun volledige verkoopstrategie. De transitie hoort in de schappen zichtbaar te zijn, niet alleen in jaarverslagen.”

Het Superlist Environment België 2026-rapport kwam er in samenwerking met Rikolto en met steun van Testaankoop, BOS+, Bond Beter Leefmilieu en écoconso. Jelle Goossens van Rikolto, een Belgische ngo voor duurzame voedselsystemen, ziet ook een belangrijke rol voor de overheid: “De overheid moet voor eenvormige regels zorgen zodat alle supermarkten dezelfde richting uitgaan: minder vlees promoten en meer plantaardige en hybride producten verkopen. Zo worden koplopers niet afgestraft en krijgen producenten en landbouwers de zekerheid om mee om te schakelen.”